28
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Hakan Yaralı, vatandaşların tüp bebek tedavisini Sağlık Bakanlığı’nın ruhsat verdiği yerler dışında yapmamaları gerektiğini belirtti. Tüp bebek yöntemiyle meydana gelen çoğul gebeliklerin ciddi riskler taşıdığına dikkat çeken Prof. Dr. Hakan Yaralı, tüp bebek tedavisi ile oluşturulan hamileliklerde tek gebeliğin tercih edildiğini ifade etti.
Sağlık Bakanlığı’na bağlı kaç tüp bebek merkezi var?
Tüp bebek transferinde hastaya kaç embriyo nakledilmesini öneriyorsunuz?
Hastaya çok sayıda embriyo transfer edilmesine karşıyız. Ülkemizde şu an yasal düzenleme yok. Çoğu Avrupa ülkesinde bu konuda yasal düzenlemeler var. Embriyo naklinin 2 ile sınırlandırılması gerektiğini düşünüyorum.
Yasal düzenlemeler neleri sınırlandırmalı?
Yasal düzenlemelerle embriyo naklinin iki ile sınırlandırılması gerekiyor. Çoğu Avrupa ülkesinde bu rakam zaten iki ile sınırlı. Ama bazı önemli detaylar da var. Mesela, kadın yaşının embriyo transferinde önemi büyük. Özellikle özel klinikler hastayı eli boş göndermemek için fazla sayıda embriyo nakli yapıyor. Bu da çoğul gebeliklere neden oluyor. Annenin ve bebeğin hayati tehlikesi doğabiliyor. Hatta üniversite hastanelerinde bile hasta baskısı hekimleri fazla embriyo nakletmeye yönlendirebiliyor.
TEDAVİ KRİTERLERİ
Tüp bebek tedavisinde önemli olan bazı kriterler var:» Kadının yaşı. Hastanın yaşı ilerledikçe embriyo tutma şansı azalıyor.» Embriyoların bazı morfolojik ve şekilsel özellikleri, yani birtakım hücre bilgileri bizim için önemli.» Dondurulacak mahiyette embriyonun bulunup bulunmaması.» Hastanın kaçıncı uygulaması olduğu da oldukça önemli. Uygulama sayısı arttıkça ve daha önce negatif sonuçlar elde edilmişse daha fazla embriyo nakletmeye yönelebiliniyor.
Tüp bebek uygulamalarında çoğul gebeliklere rastlanıyor, bunun nedeni nedir?
Yasal düzenlemelerin olmadığı ülkelerde çoğul gebeliklere rastlanması doğal. Hastanın gebe kalamama endişesi fazla embriyo nakline neden oluyor. Bu sorun sadece Türkiye’ye özgü bir şey değil, üçüz, dördüz, beşiz görülme oranı da yükseliyor. Amerika’da da yasal düzenleme yok. Ama çoğu Avrupa ülkesinde, batı Avrupa’da özellikle İngiltere’de bu konuda yasal sınırlamalar var. İki ya da üç embriyonun nakledilmesi konusunda yasal sınırlamalar var. Sağlık Bakanlığı’nın şu anda bir çalışması olduğunu biliyorum. Bu konuda yasal düzenleme yapılması şart.
Farklı kişilerden ailelerin haberi olmadan sperm nakli yapılabiliyor mu?
Tüp bebek olması için sperm ve yumurtaya ihtiyaç var. Her ikisi de lazım. Bazı durumlarda yumurta olmuyor, bazı durumlarda da sperm. Yurtdışında yumurta ve sperm bağışı yasal bir işlem. Yumurta bağışı ya vericilerle ya da bir yakın sayesinde yapılabiliyor, ya da sperm bankalarından temin ediliyor. Ama bu, Türkiye’de yasal değil.
Tüp bebek tedavisinin ardından en fazla kaç bebek olmalı?
Tüp bebek tedavisinde tavsiye edilen tek bebektir. Bir hasta ben çoğul gebelik istiyorum diyorsa, hekim o hastaya yeteri kadar vakit ayırmamış demektir. Çünkü çoğul gebelik anne ve bebeğe zararlar verebilir. Çoğul gebeliği biz komplikasyon olarak görüyoruz. Birden fazla sayıda bebeğe gebe kalmak, anne ve çocuğun yaşamını ciddi oranda tehdit edebiliyor. Özellikle ‘tüp bebek’ yöntemiyle meydana gelen çoğul gebelikler; erken doğum, zekâ gerilikleri, sağırlık, körlük veya kalıcı felç gibi olumsuz sonuçlara yol açabiliyor.
Bir aileye tüp bebek tedavisinin maliyeti nedir?
Aşağı yukarı 3 bin 200 YTL (3 milyar 200 milyon lira) orta gelir seviyesinde olan biri için oldukça yüksek bir miktar. Ulaşılabilirlik konusunda bir araştırma yapıldı ve bu araştırmaya göre Türkiye en sonda yer alıyor. Listenin başında ise İsrail bulunuyor.
Devlet güvencesi altına alınması, ulaşılabilirliği nasıl etkiler?
Türkiye’de Emekli Sandığı ve Bağ-Kur tarafından tedavinin bir kısmı karşılanıyor. SSK’nın da kapsam içine alınması doğru oldu, ama yine de ödenen miktar yeterli değil. Hacettepe Üniversitesi’nde tüp bebek tedavisi 2.5 milyara yapılıyor. Tüp bebek tedavisinde devlet tedavinin 1 milyar 235 milyonunu karışılıyor, arta kalan miktar hastadan talep ediliyor. Devlet güvencesi kısmının artırılması gerekiyor, çünkü tüp bebek uygulaması pahalı bir işlemdir. Devletin yaptığı karşılama oranı realist bir karşılama oranı değildir. İlaç tedavisi de oldukça pahalı, devlet bunun yüzde 80′ini ödüyor geri kalan maliyet yine vatandaştan isteniyor. Emekli Sandığı ve Bağkur’da da devlet tedavinin 1 milyar 235′ini karşılıyor.
Leave a Reply